ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΚΩΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ

Η σπονδυλική στήλη αποτελείται από πολλούς σπονδύλους που στοιβάζονται ο ένας πάνω στον άλλο.

Υπάρχουν  επτά αυχενικοί, δώδεκα Θωρακικοί και πέντε οσφυϊκοί σπόνδυλοι. Στον  πέμπτο σπόνδυλο  της οσφυϊκής μοίρας είναι το ιερό οστούν, αυτό καταλήγει σε ένα μικρό και ασήμαντο οστό που ονομάζεται ουρά κόκκυγα.

Αλφαβητικά οι συντομογραφίες που χρησιμοποιούνται για να δηλώσουμε  τους σπονδύλους  είναι: C για Αυχενικούς, T Θώρακος και L για οσφυϊκούς σπονδύλους.

Στα ελληνικά τα γράμματα που χρησιμοποιούμε είναι Α για αυχενικούς Θ για θωρακικούς και Ο για οσφυϊκούς σπονδύλους..

Το κεντρικό νευρικό σύστημα αποτελείται από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.

Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο για την ευαισθητοποίηση, των σκέψεων και συναισθημάτων. Ο νωτιαίος μυελός  είναι σαν μια τηλεφωνική γραμμή, που συνδέει τον εγκέφαλο με  το υπόλοιπο σώμα.

Ο νωτιαίος μυελός που βρίσκεται στο σωλήνα που σχηματίζουν κατά μήκος οι σπόνδυλοι είναι παχύρευστο υγρό και στην διάμετρο παχύ σαν ένα  δάχτυλο που τρέχει από τη βάση του κρανίου μέχρι το επίπεδο του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου. Αποτελείται από νευρικά μονοπάτια που οδηγούν από τον εγκέφαλο προς τα νεύρα όσο και από τα νεύρα προς τον εγκέφαλο.

Υπάρχουν μονοπάτια νεύρων που πηγαίνουν από τον εγκέφαλο προς τους μυς, αυτά μας επιτρέπουν να κινούμε τα χέρια μας και τα πόδια μας. Αυτά λέγονται κινητήρια νεύρα. Επιπλέον υπάρχουν μονοπάτια νεύρων που μεταφέρουν  αίσθηση, για παραδείγμα αφή, την πίεση και τον πόνο, από το σώμα προς τον εγκέφαλο. Αυτά τα νεύρα ονομάζονται αισθητικά νεύρα.

Οι βασικές δομικές μονάδες της σπονδυλικής στήλης είναι οι σπόνδυλοι και οι δίσκοι. Η μορφή ενός σπονδύλου φαίνεται στο μικρό σχέδιο που πλαισιώνεται από έναν κύκλο. Τα δύο κύρια τμήματα του σπονδύλου είναι το σώμα (1) και η καμάρα (2). Καθώς οι σπόνδυλοι στοιβάζονται ο ένας  πάνω στον άλλον, τις καμάρες συνθέτουν τα τείχη του σπονδυλικού σωλήνα, ο οποίος περικλείει το νωτιαίο μυελό και την σπονδυλική στήλη. Ο δίσκος λειτουργεί  ως αμορτισέρ μεταξύ των σπονδύλων.

O νωτιαίος μυελός περιέχει επίσης, κέντρα αναμετάδοσης.

Μερικές φορές προς τα μέσα γινονται παρορμήσεις του νωτιαίου μυελού και παράγουν ωθήσεις, χωρίς την συμμετοχή του εγκεφάλου. Αυτά είναι αντανακλαστικά του νωτιαίου μυελού, όπως για παράδειγμα όταν πατάμε πάνω σε κάποιο αιχμυρό αντικείμενο “αυτόματα”, ακόμη και πριν από το ερέθισμα ο πόνος φθάνει πιο γρήγορα και δίνει ευαισθητοποίηση στον εγκέφαλο.

Από κάθε τμήμα της σπονδυλικής στήλης ξεκινά ένα ζευγάρι  νεύρων.

Ο νωτιαίος μυελός μοιάζει λίγο σαν Χριστουγεννιάτικο δέντρο, το καλώδιο του δέντρου είναι ο κορμός και οι ρίζες των νεύρων τα κλαδιά. Για κάθε ζεύγος των τμημάτων (αριστερά και δεξιά) υπάρχουν αντίστοιχα τμήματα του νωτιαίου μυελού. Κάθε τέτοιο τμήμα παίρνει το όνομά του από τον αντίστοιχο σπόνδυλο.

Ωστόσο, ο νωτιαίος μυελός είναι κοντύτερος  από τη σπονδυλική στήλη και καταλήγει στον πρώτο οσφυϊκό σπόνδυλο. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από τον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και τα νεύρα. Μέσω του νωτιαίου μυελού, ο εγκέφαλος στέλνει σήματα προς τα νεύρα, με τη σειρά τους τα νεύρα  στους μύς – και έτσι θέτει το  σώμα – σε κίνηση. Τα νεύρα επίσης στέλνουν μηνύματα στον εγκέφαλο, και έτσι έχουμε την αίσθηση της αφής. Όταν έχουμε κάκωση νωτιαίου μυελού η επαφή μεταξύ του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού,  είναι εξ ολοκλήρου ή εν μέρει αποκομμένη. Στην περίπτωση αυτή ο εγκέφαλος δεν μπορεί πλέον να στείλει παλμούς στους μυς και τα νεύρα δεν μπορούν πλέον να στέλνουν μυνήματα προς τον εγκέφαλο. Μια σύγκριση θα ήταν η κοπή ηλεκτρικού καλωδίου σε μια λάμπα. Καθίσταται αδύνατο να ανάψει το φως, αφού δεν υπάρχει πλέον κανένα καλώδιο για την ηλεκτρική ενέργεια που ταξιδεύει μέσω αυτού. Ο νωτιαίος μυελός μπορεί να τραυματιστεί σε διάφορους βαθμούς. Πόσο μεγάλη είναι η αναπηρία  εξαρτάται από το που βρίσκεται η ζημία του νωτιαίου μυελού. Ο νωτιαίος μυελός προστατεύεται από τους σπονδύλους της σπονδυλικής στήλης, 24 στο σύνολο τους. Όπως είπαμε παραπάνω υπάρχουν επτά αυχενικοί σπόνδυλοι, κάτω από αυτούς  έχουμε δώδεκα θωρακικούς σπονδύλους, και στη συνέχεια πέντε οσφυϊκούς σπονδύλους. Αν ένας από τους  αυχενικούς σπονδύλους  εχει συνθλιβεί και τραυματιστεί ο  νωτιαίος  μυελός, το αποτέλεσμα είναι τετραπληγία αυτό σημαίνει ότι ο κορμός τα πόδια και χέρια έχουν παραλύσει. Εάν ο τραυματισμός βρίσκεται παρακάτω από τους αυχενικούς παραλύουν τα πόδια, το αποτέλεσμα ονομάζεται παραπληγία. Κάτω από αυτά τα μέρη του σώματος που έχει συμβεί ο τραυματισμός χάνετε η αίσθηση. Υπάρχει μεγάλη  διαφορά μεταξύ πλήρους και ελλιπούς  τραυματισμού. Πλήρης τραυματισμός  σημαίνει ότι ο νωτιαίος μυελός είναι εντελώς αποκομμένος τότε το άτομο αυτό παρουσιάζει μια πλήρη τετραπληγία η παραπληγία. Ένας  ατελής τραυματισμός  σημαίνει ότι υπάρχουν ακόμα μερικές συνδέσεις, τότε λέμε ότι το άτομο αυτό έχει μια ημιτελή τετραπληγία η μια  ημιτελή παραπληγία.

Κάθε τμήμα του νωτιαίου μυελού ενεργοποιεί συγκεκριμένες ομάδες  μυών και συγκεκριμένες περιοχές του δέρματος.

  • Τα αυχενικά τμήματα του νωτιαίου μυελού συνδέονται με τα άνω άκρα.
  • Τα θωρακικά τμήματα του νωτιαίου μυελού με τον κορμό.
  • και τα οσφυϊκά τμήματα του νωτιαίου μυελού και το ιερό οστό με την κάτω κοιλιακή χώρα και τα πόδια.

 

Κάκωση της σπονδυλικής  στήλης σημαίνει τραυματισμός  του νωτιαίου μυελού.

Ο νωτιαίος  μυελός  μπορεί να τραυματιστεί  σε τροχαία ατυχήματα, πέφτοντας από κάποιο ύψος η γενικά πέφτοντας, από  πυροβολισμούς ή τραύματα από μαχαίρι, καθώς και στις ψυχαγωγικές ή αθλητικές δραστηριότητες.

Η ζημιά από μηχανικές  επιπτώσεις, όπως η βία, ονομάζεται τραυματική βλάβη. Ένα  τραύμα της σπονδυλικής στήλης μπορεί να οδηγήσει σε κάκωση της σπονδυλικής στήλης χωρίς να υπάρχει κάταγμα της σπονδυλικής στήλης.

Τραυματική βλάβη του νωτιαίου μυελού χτυπά συνήθως νεότερους άνδρες.

Δεν εκπλήσσει το γεγονός ότι τα άτομα των οποίων η συμπεριφορά τους θέτει σε κίνδυνο, είναι αυτοί που πιο συχνά τραυματίζονται. Ένα 80% των ατόμων που εμπλέκονται σε ατυχήματα, και οδηγούν σε βλάβη του νωτιαίου μυελού είναι άνδρες ηλικίας μεταξύ 15και 30χρονών.

Τραύμα στο νωτιαίο μυελό δεν οδηγεί μόνο σε μια άμεση μηχανική βλάβη, αλλά ενεργοποιεί και βιοχημικές διεργασίες που δημιουργούν περαιτέρω βλάβη του νωτιαίου μυελού. Με άμεσο αποτέλεσμα του τραύματος της σπονδυλικής στήλης.

Τα μονοπάτια των νεύρων της σπονδυλικής στήλης μπορεί να έχουν  κοπεί ή συνθλιβεί. Ωστόσο, ο νωτιαίος μυελός  σπάνια αποκόπτεται εντελώς. Αμέσως μετά τον τραυματισμό, μια αλυσιδωτή χημική αντίδραση ξεκινά από το νευρικό ιστό, που οδηγεί σε περαιτέρω ζημία. Αυτή η δευτερεύουσα ζημιά μπορεί να αντιμετωπιστεί εν μέρει, και μεγάλο μέρος της τρέχουσας έρευνας εστιάζεται στην πρόληψη αυτών των καταστροφικών βιοχημικών γεγονότων. Η θεραπεία με υψηλές δόσεις στεροειδών εντός οκτώ ωρών από τραυματισμό είναι ένα παράδειγμα της θεραπείας για τη μείωση της δευτερεύουσας ζημίας.

Τρεις κοινοί τρόποι  για να τραυματιστεί ο νωτιαίος  μυελός : βουτιά, πτώση, αυτοκινητιστικό δυστύχημα. 

Ακόμη και νευρικές ίνες που δεν έχουν κοπεί  λειτουργούν  χαλαρά λόγω απώλειας της ηλεκτρικής μόνωσης και του βραχυκυκλώματος.

Σε πλήρη τραυματισμούς, η ηλεκτρική επαφή έχει σπάσει τελείως μεταξύ του εγκεφάλου και του σώματος κάτω από το επίπεδο της βλάβης. Πλήρη παράλυση και απώλεια της αίσθησης είναι τα κύρια χαρακτηριστικά. Φυσιολογικά κάθε νεύρο-ίνα έχει το δικό της  μονωτικό περίβλημα για να αποφευχθεί ηλεκτρικό βραχυκύκλωμα στις  πυκνές  δέσμες ινών. Οι κατεστραμμένες  νευρικές ίνες στο νωτιαίο μυελό δεν επανέρχονται στην αρχική τους  κατάσταση. Ο νωτιαίος μυελός μπορεί επίσης να καταστραφεί από λοιμώξεις, φλεγμονές, αιμοραγία, θρόμβους αίματος, όγκους ή εγγενή ελαττώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μια εγγενή κατάσταση οδηγεί σε ανώμαλη ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης. Tο παιδί θα γεννηθεί με SCI, στην περίπτωση αυτή η βλάβη ονομάζεται μυελομηνιγγοκήλη (MMC). 

Ολοκληρωτική κάκωση νωτιαίου μυελού, σημαίνει η συνολική παράλυση και η συνολική απώλεια αίσθησης είναι κάτω από το επίπεδο της κάκωσης.

Ένα άτομο με πλήρη κάκωση νωτιαίου μυελού μπορεί να έχει ακόμη ακούσια κίνηση των μυών κάτω από την βλάβη, όπως μυικό σπασμό. Μπορούν επίσης να έχουν πόνο ή διαταραχές της αίσθησης που φαίνεται να προέρχονται από το κάτω μέρος της βλάβης, π.χ. (πόνος φάντασμα).

Ατελής  κάκωση νωτιαίου μυελού σημαίνει ότι κάποια εθελοντική κυκλοφορία  ή αίσθηση παραμένει κάτω από το επίπεδο της κάκωσης .

Ατελής  κάκωση ορίζεται στην πραγματικότητα ως: “εξακολουθεί να υπάρχει  ορισμένη  προαιρετική κινητήρια λειτουργία (στην προκειμένη περίπτωση στον σφιγκτήρα του μυ του ορθού) ή αίσθηση μέσα ή γύρω από τον πρωκτό”. Συνήθως ή αισθητηριακή λειτουργία παραμένει γύρω από τον πρωκτό, επιπλέον μύες κάτω από το επίπεδο βλάβης  δείχνουν επίσης ότι παραμένουν  σε λειτουργία ή η αίσθηση έχει παραμείνει  σε άλλα μέρη του σώματος κάτω από το επίπεδο βλάβης.

 

Τετραπληγία σημαίνει παράλυση και μειωμένη αίσθηση στα χέρια και τα πόδια.

Αυτό προκύπτει από κάκωση νωτιαίου μυελού στο  αυχενικό τμήμα της σπονδυλικής στήλης, δηλαδή ενός τραυματισμού του αυχένα.

Παραπληγία  σημαίνει παράλυση και μειωμένη αίσθηση στα πόδια, αλλά όχι στα χέρια.

Αυτό προκύπτει από μια κάκωση νωτιαίου μυελού κάτω από το αυχενικό τμήμα του νωτιαίου μυελού, δηλαδή ενός τραυματισμού στον κορμό.

ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ Η ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΚΟΥΣΙΑ ΜΥΪΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ.

Τα ερεθίσματα που διενεργούνται από τον εγκέφαλο μέχρι το νωτιαίο μυελό, και ενεργοποιούν  στη συνέχεια τις νευρικές ίνες που μεταφέρουν ερεθίσματα όπως την  εκούσια κίνηση προς τους  μυς. Αν αυτά τα νεύρο-μονοπάτια τραυματίζονται στο πέρασμα τους μέσω του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, δηλαδή του λεγόμενου άνω κινητικού νευρώνα, η παράλυση θα είναι  σπαστικού τύπου.

Χαλαρή παράλυση σημαίνει ότι η παράλυση των μυών είναι υποτονική, και η μυϊκή σπατάλη  είναι σοβαρή.

Το επίπεδο του  νευρολογικού  τραυματισμού ορίζεται ως το χαμηλότερο τμήμα της σπονδυλικής στήλης με φυσιολογική λειτουργία.

 

ΟΞΥ ΣΤΑΔΙΟ

Η σπονδυλική στήλη μπορεί να γίνει ασταθείς  λόγω του τραυματισμού.

Ο διαγνωστικός  έλεγχος  ξεκινά με λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση.

Στην  εντατική  γίνονται εξετάσεις για να γίνει αξιολόγηση της  ζημιάς στη σπονδυλική στήλη και τον νωτιαίο μυελό και να αποφασιστεί εάν η χειρουργική επέμβαση είναι αναγκαία.

Χειρουργική επέμβαση μπορεί να σταθεροποιήσει τη σπονδυλική στήλη και να αμβλυνθεί η επιβάρυνση του νωτιαίου μυελού, αλλά δεν μπορεί να επιδιορθώσει τη βλάβη του νωτιαίου μυελού που έχει ήδη συμβεί.

Οταν ο τραυματισμός είναι  στο λαιμό,  η κρανίο-έλξης εφαρμόζεται συχνά.

Οι υψηλές δόσεις της κορτιζόνης χορηγούνται  αμέσως μετά την κάκωση του νωτιαίου μυελού.

Υψηλού επιπέδου τραυματισμοί προκαλούν συχνά χαμηλή αρτηριακή πίεση,  αναπνευστικό πρόβλημα και απώλεια της ρύθμισης της θερμοκρασίας.

Σοβαροί ταυτόχρονοι τραυματισμοί μπορεί να συμβούν στο στήθος, τον εγκέφαλο ή άλλα εσωτερικά όργανα.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών μετά τον τραυματισμό, το στομάχι πρέπει να εξασφαλίζετε  από ένα σωλήνα (γαστρική διαρροή), ενώ τα υγρά και η τροφή  παρέχονται ενδοφλεβίως.

Στην οξεία φάση η κύστη είναι χαλαρή και επιρρεπής σε μολύνσεις. Έτσι πρέπει  να εκκενώνετε  μέσω καθετήρα.

Μετά από μερικές εβδομάδες η κύστη συνήθως αρχίζει να αδειάζει από αντανακλαστικές  συστολές και ορισμένα άτομα έχουν την  δυνατότητα ελέγχου με το “άγγιγμα”.  Αυτό σημαίνει πίεση με το χέρι στο μέρος που βρίσκετε η ουροδόχος κύστη.

Ο κίνδυνος της ανάπτυξης πληγών (κατακλίσεων) από πίεση είναι ιδιαίτερα μεγάλη στην οξεία φάση.

Θρόμβοι αίματος μπορούν εύκολα από τα πόδια να μεταφέρονται στους πνεύμονες.

Κάκωση νωτιαίου μυελού οδηγεί σε κάποια σπατάλη των ιστών του σώματος, απασβέστωση του σκελετού και τον κίνδυνο τις  συγκέντρωσης ασβεστίου στους μαλακούς ιστούς και του ουροποιητικού συστήματος.

Η παράλυση του σώματος μπορεί να προκαλέσει  δυσκαμψία των αρθρώσεων, συνήθως  μπορεί να αντιμετωπιστεί  από την τακτική σωματική θεραπεία.

Ετερότοπη οστεοποίηση σημαίνει φλεγμονή στους μαλακούς ιστούς γύρω από τις αρθρώσεις, οδηγεί σε συγκέντρωση ασβεστίου και τον σχηματισμό οστεοποίησης.

Η ετερότοπη οστεοποίηση αντιμετωπίζεται με φάρμακα,  ήπια σωματική θεραπεία και μερικές φορές χειρουργική επέμβαση.

Τα άτομα με υψηλού επιπέδου τραυματισμών μπορεί να δεχθούν τις επιθέσεις της υψηλής πίεσης του αίματος, με σοβαρούς πονοκεφάλους και ιδρώτα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αυτόνομη δυσρεφλεξία.

Οξύς πόνος μπορεί να προέρχεται  από σοβαρές  σωματικές βλάβες, αλλά και από την ίδια την νευρική βλάβη.

Το πρήξιμο των ποδιών και των  άκρων είναι σύνηθες φαινόμενο.

 

Η εμμηνόρροια συχνά σταματά προσωρινά σε γυναίκες με κάκωση νωτιαίου μυελού.

Ο τραυματισμός οδηγεί σε μεγάλη ψυχολογική πίεση.

Ορισμένη πρόοδος στη νευρολογική λειτουργία είναι συνήθεις  αμέσως μετά τη ζημία, ιδίως σε ελλιπής  τραυματισμούς.

Οι άνδρες μπορούν να χρησιμοποιούν προφυλακτικό καθετήρα και τσάντα συλλογής ούρων για την προστασία κατά της ακράτειας.

Οι γυναίκες μπορούν να χρησιμοποιούν σερβιέτες ή απορροφητικά επιθέματα για προστασία από την ακράτεια.

Οι τραυματισμοί στο νωτιαίο μυελό προκαλούν  σπαστικοτήτα, ενώ οι τραυματισμοί στο κάτω άκρο της σπονδυλικής στήλης  που αποτελείται από ρίζες νευρώνων  προκαλούν μια χαλαρή παράλυση.

Η Κινητοποίηση αρχίζει σταδιακά, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν αστάθεια στα κατάγματα της σπονδυλικής στήλης και ο κίνδυνος της πτώσης της πίεσης του αίματος μεγάλος .

Πολλά άτομα με κάκωση νωτιαίου μυελού χρειάζονται στήριξη με διαφόρους τρόπους νωρίς κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης και επίσης συχνά αργότερα, προκειμένου να σταθεροποιηθεί η ικανότητα του καθίσματος ή αποσυμφόρηση της  κόπωσης και του πόνου στην πλάτη.

Κατά την διάρκεια της αποκατάστασης η πληροφόρηση πρέπει να είναι ειλικρινής και εμπεριστατομένη, από τους ειδικούς Γιατρούς.

Αποκατάσταση σημαίνει αναπροσαρμογή και περιλαμβάνει σώμα, νου και πνεύμα, για να επιτευχθεί ο στόχος μιας καλύτερης ποιότητας ζωής.

Η βάση για καλύτερη ποιότητα ζωής , είναι η ανάκτηση της ανεξαρτησίας.

Ένα αμαξίδιο είναι κάτι περισσότερο από μια καρέκλα με τέσσερις τροχούς. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό εσείς  με το αμαξιδίο σας να  γίνετε  φίλοι και να ξοδεύετε αρκετό χρόνο για την προσαρμογή του αμαξιδίου προκειμένου να ανταποκρίνεται  στις ανάγκες σας. Είναι μεγάλος ο αριθμός των αμαξιδίων που κυκλοφορούν και είναι διαθέσιμα στην αγορά, όμως κάποια από αυτά ενδείκνυται για άτομα με αναπηρία. Είναι αναγκαίο να γνωρίζετε μερικά  πράγματα όταν δοκιμάζετε αμαξίδια.

Χρειάζεται χρόνος για να συνηθίσετε  ένα νέο αμαξίδιο. Γιατί είναι λογικό αν κάθεστε σε ένα άλλο αμαξίδιο και δοκιμάσετε ένα νέο ίσως  για ορισμένο χρονικό διάστημα, να  αισθάνεστε παραξένα. Δοκιμάστε το για  μία εβδομάδα, πριν το κρίνετε.

Είναι λογικό να αισθάνεστε ανασφαλείς στο αμαξίδιο τον πρώτο καιρό, αυτό δεν πρέπει να επηρεάζει την επιλογή  του αμαξιδίου σας. Είναι θέμα χρόνου να το  συνηθίσετε.

Σε πρακτικό επίπεδο, θα μπορούσε να είναι το αμαξίδιο τόσο στενό όσο το δυνατόν γίνετε βάση της σωματικής σας διάπλασης . Μπορεί να τονιστεί αρκετά έντονα ότι η πλάτη, το μαξιλάρι, τα λάστιχα, ο σκελετός, θα πρέπει να συνεργαστούν σαν  ένα κομμάτι και πολύ σημαντικό είναι  το βάρος του αμαξιδίου που πρέπει να είναι οσο ελαφρύτερο γίνετε. Παίρνει πολύ χρόνο για να εναρμονιστούν  όλες αυτές οι  μονάδες  από κοινού, αλλά όλοι αυτοί οι παράγοντες γίνονται  επιπλέον σημαντικοί για έναν τετραπληγικό που δεν μπορεί να αντισταθμίσει την έλλειψη κινητικότητας με δύναμη.

 

Τα αμαξίδια είναι μία από τις πιο σημαντικές ενισχύσεις.

Στο αρχικό στάδιο, όταν η κινητοποίηση γίνεται για πρώτη φορά σε ένα αμαξίδιο, η καλή υποστήριξη το κάθισμα το βάρος και η άνεση είναι οι πιο σημαντικοί παράγοντες .Όσο πιο πολύ  δραστηριοποιηθείς με το αμαξίδιο σου τόσο περισσότερο και οι  απαιτήσεις σου σχετικά με αυτό μεγαλώνουν. Κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης  θα πρέπει να δοκιμάσετε  διάφορα αμαξίδια. Παίζει μεγάλο ρόλο επίσης  πιο είναι το επίπεδο του τραυματισμού, προκειμένου να επιλέξουμε  είτε χειροκίνητο ή ηλεκτροκίνητο  αμαξιδίο (ή και τα δύο) πρέπει να δοκιμαστούν. Πολύ χρόνο και φροντίδα αφιερώνουμε σε ασκήσεις με το αμαξίδιο. Οι ασκήσεις με το αμαξίδιο  γίνονται ατομικά και ομαδικά, και ενισχύονται  σταδιακά στην διαδικασία της αποκατάστασης. Ο σκοπός είναι να μπορείτε να χειρίζεστε το αμαξίδιο σας με ασφάλεια  μέσα και έξω από το σπίτι.

Προσωπική φροντίδα του έργο/φυσιοθεραπευτή.

Μπορεί να έχετε χάσει την ικανότητα να τρώτε, να πλένεστε, να ντύνεστε και να ξεντύνεστε μόνοι σας λόγω του τραυματισμού. Αυτό είναι κάτι που προφανώς οι περισσότεροι επιθυμούν να φροντίζουν μόνοι τους, και για αυτό υπάρχουν ασκήσεις  υπό την προσωπική φροντίδα έργο/φυσιοθεραπευτή που λαμβάνουν μέρος  κάθε μέρα. Τα καθήκοντα διαιρούνται σε διάφορους  τομείς  και εκπαιδεύονται  ξεχωριστά, διότι  χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να διαχειριστείτε όλους τους τομείς μαζί .

Επιστρέφοντας  στο σπίτι μπορεί να απαιτηθούν εκτεταμένες  προσαρμογές .

Πιθανόν  δεν θα  μπορείτε να έχετε πρόσβαση στο παλιό σπίτι σας, τον τόπο εργασίας ή στο σχολείο. Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι απαραίτητες προσαρμογές να γίνουν γρήγορα. Είναι ζωτικής σημασίας για την αποκατάσταση να έχετε προσβασιμότητα σε ότι κάνατε και πριν τον τραυματισμό σας . Αποκατάσταση ποτέ μα ποτέ δεν θα  γίνει από άλλους ανθρώπους η από ιδρύματα. Εσύ  είσαι ο μόνος που μπορεί να αποκαταστήσει τον εαυτό του με τη βοήθεια και καθοδήγηση των ατόμων με επαγγελματικά προσόντα και εμπειρία. Μπορούν να σας βοηθήσουν, αλλά εσείς έχετε την ευθύνη να κινηθείτε με ταχύτητα και να ενεργοποιηθείτε.

Η Δουλειά,  το σχολείο πρέπει να αξιολογηθούν και να ζητηθεί να  γίνει προσβάσιμο.

Εύρεση μιας καλής δραστηριότητας στον ελεύθερο χρόνο αποτελεί μέρος της αποκατάστασης.

Ο φυσιοθεραπευτής χρησιμοποιεί ένα μεγάλο τμήμα του εξοπλισμού, αλλά το πιο σημαντικό εργαλείο είναι η ανθρώπινη αλληλεπίδραση.

Ο φυσιοθεραπευτής βοηθά στη διατήρηση και την σωστή σειρά της κίνησης των άκρων.

 

Μεταφορές

Είναι πολύ σημαντικό  να μάθετε  πώς να μεταφέρεστε από το αναπηρικό αμαξίδιο στον καναπέ η στο κρεβάτι σας και από αυτά στο αμαξίδιο σας  το συντομότερο δυνατό. Για ένα παραπληγικό, δεν είναι πρόβλημα. Για  ένα τετραπληγικό, ωστόσο, απαιτούνται κάποιες δεξιότητες. Είναι ευκολότερο αν έχετε κάποια αίσθηση, γιατί μπορείτε να συντονίσετε καλύτερα την μεταφορά σας. Ένα  άτομο με σχετικά υψηλό τραυματισμό τετραπληγία, όπου οι τρικέφαλοι δεν λειτουργούν, μπορεί να μεταφερθεί από το αμαξίδιο του σε ένα κάθισμα αυτοκινήτου ή όπου άλλού θέλει με προσπάθεια και δουλειά. Ένα πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε με τις μεταβιβάσεις αυτές είναι ότι μερικές φορές η υποστήριξη του θώρακα ή του κορμού μπορεί να βοηθήσει.

 

Η επιστημονική ομάδα θα σε βοηθήσει να κάνεις μια σωστή επιλογή αμαξιδίου. Τι πρέπει να γνωρίζετε  για να επιλέξετε ένα σωστό αμαξίδιο.

Το αμαξίδιο  θα πρέπει να προσφέρει άνεση, σταθερότητα  και ανακούφιση στης πιέσεις. Η καλύτερη καθιστή θέση πρέπει  να είναι σε ουδέτερη κλίση λεκάνης  χωρίς στροφή. Η σπονδυλική στήλη πρέπει να έχει μια κανονική καμπυλότητα όταν το κεφάλι βρίσκεται ακριβώς πάνω από την λεκάνη. Μια σωστή και σταθερή  θέση  μειώνει σπαστικότητα και αυξάνει τις  λειτουργίες, για παράδειγμα, τα χέρια. Εάν υπάρχει μια σταθερή σπονδυλική δυσμορφία από λάθος  θέση  θα πρέπει να αντισταθμιστεί και να υποστηριχτεί. Αν και η σπονδυλική παραμόρφωση είναι ευέλικτη, ωστόσο, θα πρέπει να διορθωθεί. Το μαξιλάρι του καθίσματος θα πρέπει να παρέχει σταθερότητα. Το μαξιλάρι καθίσματος πρέπει να απέχει περίπου δύο δάχτυλα από το πίσω μέρος του γονάτου. Το πλάτος του αμαξιδίου πρέπει να είναι το στενότερο δυνατό, με τους μηρούς να ακουμπάνε στο μαξιλάρι και τα δύο πόδια να υποστηρίζονται πλήρως από την υποστήριξη του υποπόδιου. Η πλάτη  δεν θα πρέπει να είναι τόσο ψηλά ώστε να μην παρεμβαίνει στην ελεύθερη κίνηση της ωμοπλάτης  όταν το άτομο κινεί το αμαξίδιο.

 

Οι Φυσικοί παράγοντες και οι δυνάμεις που πρέπει να δώσουμε προσοχή

  • βαρύτητα
  • κέντρο βάρους
  • χρόνος
  • μάζα
  • πίεση
  • τριβή
  • εμβαδόν(επιφάνεια)
  • ύλη
  • θερμοκρασία
  • αδράνεια
  • γωνιακή ταχύτητα, κίνηση
  • πυκνότητα

Το  κάθισμα

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να δημιουργήσετε ένα σωστό κάθισμα. Οι χρήστες αναπηρικών καθισμάτων είναι διαφορετικοί και σωματικά και ψυχικά, καθώς παίζει σημαντικό ρόλο και το περιβάλλον στο οποίο ζουν. Ένας χρήστης μπορεί να θέλει να κινεί το αμαξιδίο του γρήγορα, και ένας άλλος να έχει προτεραιότητα να φθάσει τα πράγματα στο σπίτι του. Κάθε χρήστης είναι ένα νέο πρόσωπο και μια νέα  πρόκληση. Ο υπεύθυνος για την προσαρμογή του αμαξιδίου πρέπει να έχει ανοιχτό μυαλό και πραγματικά να επικεντρώνετε στις  ανάγκες του χρήστη. Είναι “τέχνη”  να προσαρμόζεις  ένα  αναπηρικό αμαξιδίο. Η τέχνη συνίσταται σε γνώση του τι χρειάζεται κάθε χρήστης, που βασίζεται η δυσλειτουργία και η εργονομία. Είναι μια δύσκολη  δουλειά για να προσαρμόσεις  ένα  αναπηρικό αμαξίδιο, χρειάζονται πάρα πολλές γνώσεις . Οι χρήστες που έχουν λάθος θέση καθίσματος  τα τελευταία τρία ή τέσσερα χρόνια δεν μπορούν  να αλλάξουν  άμεσα την θέση τους. Χρειάζεται χρόνος.

Το Αναπηρικό αμαξίδιο για τη μακροχρόνια χρήση είναι ένα όργανο-νάρθηκας με ρόδες.

Στο μαξιλάρι πρέπει να προσέξουμε: Να μην είναι πολύ μαλακό γιατί μειώνει την σταθερότητα στο κάθισμα. Δεν πρέπει να είναι και πολύ σκληρό, αντίθετα πρέπει να είναι κάτι ενδιάμεσο και να αερίζεται από μόνο του δηλαδή να κυκλοφορεί ο αέρας.

 

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΤΕ ΓΙΑ ΤΑ ΑΜΑΞΙΔΙΑ

Τα αναπηρικά αμαξίδια πρέπει να επιδέχονται ρυθμίσεις να εφαρμόζουν ακριβώς στο σώμα του ανθρώπου που θα το χρησιμοποιήσει και να είναι πάντα έτοιμο για αλλαγές. Αυτό είναι σημαντικό γιατί κατά την διάρκεια της αποκατάστασης μπορεί να παρατηρηθούν αλλαγές στο σώμα. Δεδομένου ότι η αποκατάσταση ποτέ δεν τελειώνει.

Τα αναπηρικά  αμαξίδια πρέπει να παρέχουν φυσική υποστήριξη. Προσαρμογές γίνονται μόνο στα σημεία που χρειάζεται.

Να μην ακινητοποιεί μέρη η μέλη του σώματος, αλλά να σταθεροποιεί τα κεντρικά σημεία.

Να του επιτρέπει την ελευθερία των κινήσεων, ώστε η θέση του να είναι δυναμική και όχι στατική.

Να ευοδώνει την συμμετρική χρήση των χεριών του.

Να του προσφέρει ασφάλεια και σιγουριά.

Η σωστή θέση στο αναπηρικό αμαξίδιο είναι αυτή που μας δίνει όσο το δυνατόν γίνεται  γωνία τις καθιστής θέσης 90* μοιρών.

Ανατομική  μορφή στο μαξιλάρι με σημείο υποστήριξης άγκυρα για τους γλουτούς, σωστή θέση της λεκάνης,  δεν επιτρέπει την ολίσθηση προς τα εμπρός.

Το αμαξίδιο μαζί με το μαξιλάρι να βοηθά στην σωστή κατανομή υποστήριξης και πιέσεων, για την σωστή θέση της λεκάνης, αποφυγή τριβής των γλουτών με αποτέλεσμα πιθανές κατακλίσεις. 

Σεξουαλικότητα προφανώς σημαίνει διαφορετικά πράγματα για κάποιους, και διαφορετικά  για κάποιους άλλους. Αυτό  μπορεί να περιλαμβάνει την αγάπη, την διέγερση, ή και ένας τρόπος για να αποφευχθεί η μοναξιά. Είναι κάτι θετικό τις περισσότερες φορές, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει μεγάλη απογοήτευση.

Σε κάθε περίπτωση, είναι μια σημαντική πτυχή της ζωής των ανθρώπων. Τα άτομα με αναπηρία με κάκωση του νωτιαίου μυελού, σε γενικές γραμμές, έχουν την ίδιες  ανάγκες   όπως όλοι οι άνθρωποι. Και υπάρχουν καλές πιθανότητες να έχει μια πλούσια και ολοκληρωμένη σεξουαλική ζωή, ακόμη και μετά από μια κάκωση νωτιαίου μυελού.

Το 80% των ανθρώπων  με βλάβη του νωτιαίου μυελού, είναι άντρες. Η πλειοψηφία είναι μεταξύ των ηλικιών 20-30 σε μια έντονη σεξουαλικά περίοδο της ζωής. Σε αυτή την περίπτωση, μια από τις πρώτες ανησυχίες τους  είναι αν μπορούνε να έχουν σεξουαλική ζωή  ξανά. Οι περισσότεροι άντρες με κάκωση του νωτιαίου μυελού δεν έχουν σεξουαλική στύση. Μια  αντανακλαστική στύση  είναι δυνατή, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι αρκετή  για κανονική συνουσία.

Η στύση δεν διαρκεί αρκετά. Το ζευγάρι παρόλα αυτά πρέπει να συνεχίζει την προσπάθεια. Τα περισσότερα ζευγάρια βρίσκουν έναν τρόπο να αντιμετωπίσουν την  νέα τους κατάσταση.

Πρέπει να δίνονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες από τους ειδικούς  για να επιστρέψετε όσο το δυνατόν γίνετε μετά τον τραυματισμό σας στην κανονική σεξουαλική ζωή.

Αυτό περιλαμβάνει σωστές πληροφορίες σχετικά με τη στυτική δυσλειτουργία, και τα φάρμακα ή βοηθήματα που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε, και πάντα θα πρέπει να  γίνετε με την καθοδήγηση των ειδικών γιατρών, συνήθως χρησιμοποιούνται ενέσεις ή χάπια, πολλές φορές και ειδικές αντλίες.

Οι  γυναίκες με κακώσεις νωτιαίου μυελού μπορούν να έχουν σεξουαλική ζωή  χωρίς  ιδιαίτερες  δυσκολίες.
Τα σοβαρά μειονεκτήματα είναι η έλλειψη λίπανσης  του κόλπου σε ορισμένες γυναίκες  που είναι  τραυματισμένες στην κάτω θωρακική και άνω οσφυϊκή  μοίρα της σπονδυλικής στήλης.

Μερικές γυναίκες θεωρούν επίσης την ακράτεια  ένα σημαντικό εμπόδιο.
Άλλες θεωρούν την σπαστικότητα.
Τα περισσότερα από αυτά είναι εμπόδια που μπορούν να αντιμετωπισθούν σωστά.

Σε χαμηλό επίπεδο ζημίας, η στύση είναι συχνά ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί.

Πολλά άτομα με υψηλότερο επίπεδο ζημιάς μπορεί να επιτύχει αντανακλαστικές  στύσεις.

Η γονιμότητα μειώνεται σε άνδρες με κάκωση του νωτιαίου μυελού.

Η κάκωση νωτιαίου μυελού επηρεάζει τη σεξουαλική λειτουργία και στις γυναίκες. Η εμμηνόρροια σταματά συχνά κατά τη στιγμή του τραυματισμού, αλλά συνήθως επιστρέφει  τέσσερις με έξι μήνες αργότερα.

Σπαστικότητα και  ακράτεια μπορεί να διαταράξει τις σεξουαλικές σχέσεις .

Η Ικανότητα μιας γυναίκας να μείνει έγκυος δεν επηρεάζεται από τη βλάβη του νωτιαίου μυελού.

Άτομα με κάκωση νωτιαίου μυελού ζουν μια φυσιολογική ζωή.

Ένα άτομο με βλάβη του νωτιαίου μυελού κατά τη χρόνια φάση δεν είναι άρρωστος.

Η κάκωση νωτιαίου μυελού οδηγεί σε μια διαρκή ευαισθησία από επιπλοκές σε αρκετά συστήματα οργάνων. Μερικές φορές το μόνο σύμπτωμα της ασθένειας είναι ένα γενικό αίσθημα δυσφορίας. Μια τέτοια γενική αίσθηση συνήθως έρχεται από  ιογενείς λοιμώξεις, βακτηριακές λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος και ασθενειών των εσωτερικών οργάνων.

Πυρετός συχνά προέρχεται από κάποια λοίμωξη.

Σε άτομα με κάκωση του νωτιαίου μυελού η ικανότητα να ιδρώνει μειώνεται κάτω από το επίπεδο της ζημίας.

Αίσθημα ψύχους είναι σύνηθες και προέρχεται από μειωμένη ρύθμιση της θερμοκρασίας.

Η Κακή φυσική κατάσταση σε βλάβες  του νωτιαίου μυελού μπορεί να έχει πολλές συνέπειες: μειωμένη ικανότητα αύξησης του καρδιακού ρυθμού, διαταραχή της αναπνοής, περιορισμένη φυσική δραστηριότητα, και κακή κυκλοφορία του αίματος – που συντελούν στην αύξηση του βάρους.

Η φυσική κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με την τακτική άσκηση, μια ποικίλη και χαμηλών λιπαρών  δίαιτα, την αποφυγή του καπνίσματος  και του αλκοόλ.

Ο βηματοδότης διάφραγμα είναι μια ηλεκτρονική συσκευή που ενισχύει σε υψηλού επιπέδου κάκωση του νωτιαίου μυελού.

Θρόμβοι αίματος στον πνεύμονα (πνευμονική εμβολή), θα μπορούσαν να δημιουργήσουν υποψίες σε περιπτώσεις αιφνίδιας δυσκολίας  στην αναπνοή / δύσπνοια, βήχας, πόνος στο στήθος ή αιμόπτυση (βήχας με αίμα).

Πρήξιμο των ποδιών πολύ συχνά απορρέει από την ίδια παράλυση, μπορεί επίσης να προκληθεί από αιμοφόρα αγγεία, καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, τα χαμηλά επίπεδα πρωτεϊνών στο αίμα, κλπ.

Το Οίδημα κάτω άκρων μειώνεται  με την  ανύψωση των ποδιών και ειδικές κάλτσες στήριξης, και μερικές φορές με διουρητικά φάρμακα.

Σπαστικότητα σημαίνει μια ασυνήθιστα υψηλή, και ακούσια ένταση (τόνος) στην παράλυση των μυών, αύξηση αντανακλαστικού τεντώματος και ακούσιες μυϊκές συστολές. Ο βαθμός της σπαστικότητας εξαρτάται από το είδος της κάκωσης  του νωτιαίου μυελού, αλλά και από άλλες αιτίες.

Ο πόνος των αρθρώσεων και των μυών αντιμετωπίζεται με πλήρη άσκηση και φυσική θεραπεία.

Αν το άτομο με βλάβη του νωτιαίου μυελού υποστεί βλάβες ή κατάγματα, αυτές θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν ενεργά, όπως και σε αρτιμελής άτομα.

Οι περισσότερες πληγές πίεσης (κατακλίσεις) στην πλειοψηφία τους 80% βρίσκονται γύρω από την περιοχή των ισχίων και της λεκάνης .

Η κύρια αιτία των πληγών πίεσης είναι από εξωτερικές  πιέσεις.

Όσο μεγαλύτερη είναι η διατήρηση της  πίεσης , τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος για κατακλίσεις .

Οι κατακλίσεις μπορούν να προληφθούνε  με την διατροφή, την περιποίηση του δέρματος, εκτόνωσης της πίεσης και ειδικά μαξιλάρια και τα στρώματα.

Να προσέχετε την καλή φροντίδα των ποδιών.

Να ανακουφίζετε τακτικά η πίεση, τόσο όταν κάθεστε όσο και όταν χαλαρώνετε.

Το πρώτο σημάδι της πληγής  στο δέρματος από πίεση είναι ένα καλά καθορισμένο σημάδι με ερυθρότητα η οποία συνεχίζεται, ακόμη και όταν η πίεση έχει χαλαρώσει.

Μόλις το δέρμα ανοίξει, η πληγή πρέπει να διατηρείτε καθαρή και ελεύθερη από πίεση. Σε μια λοίμωξη των μαλακών ιστών που έχει αναπτυχθεί γύρω από την πληγή, αυτή θα πρέπει κατά κανόνα να αντιμετωπίζετε με αντιβιοτικά.

Εάν η πληγή αυτή δεν θεραπεύετε, παρά την έντονη τοπική θεραπεί,α ο ιατρός πρέπει να πάρει  απόφαση σχετικά με μια χειρουργική θεραπεία.

Επανάληψη των πληγών πίεσης είναι πολύ συχνή μεταξύ 30% και 50%

Μια ουρολοίμωξη μπορεί να συμβεί από την ανάπτυξη των βακτηρίων της ουροδόχου κύστης .

Η διάγνωση των λοιμώξεων του ουροποιητικού πρέπει να επιβεβαιωθεί με καλλιέργεια ούρων πριν αρχίσει η θεραπεία.

Κοινές αιτίες για τη συχνή λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος:

  • Μικρόβια κατά τον καθετηριασμό όταν γίνετε κένωση της κύστης.
  • Η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών, δημιουργώντας μικρές ποσότητες ούρων.
  • Ατελής εκκένωση της κύστης, αφήνοντας υπολείμματα ούρων στην κύστη μεταξύ των καθετηριασμών.
  • Η παρουσία πέτρας στα νεφρά, στους ουρητήρες ή της ουροδόχου κύστης.
  • Παλινδρόμηση των ούρων στον ουρητήρα κατά την κένωση της ουροδόχου κύστης, λόγω της έλλειψης συγχρονισμού μεταξύ των μυών της ουροδόχου κύστης και των μυών του σφιγκτήρα της ουρήθρας .
  • Παρερμηνεία των συμπτωμάτων, δηλαδήτα συμπτώματα δεν προκαλούνται από μια λοίμωξη ούρων.
  • Ο έλεγχος της κένωσης του εντέρου είναι μειωμένη μετά από βλάβη του νωτιαίου μυελού και οδηγεί σε ακράτεια. Τα αντανακλαστικά για την εκκένωση του εντέρου ενεργοποιείται από το τέντωμα του ορθού όταν γεμίζει.
  1. SPINALIS – HANDBOOK

Πριν από δεκαπέντε χρόνια, Dr Claes Hultling έσπασε το λαιμό του σε κατάδυση στο αρχιπέλαγος της Στοκχόλμης. Η ζημία τον άφησε τετραπληγικό.

Όντας ο ίδιος γιατρός, ένωσε τις δυνάμεις του με το παλιό του φίλο και συνάδελφο Δρ Ρίτσαρντ Λέβι, έναν νευρολόγο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην νευρολογική αποκατάσταση, και ο  Ake Seiger καθηγητής στο Ινστιτούτο Karolinska στη Στοκχόλμη, ένας  ανώτερος νευρολόγος που έχει επικεντρωθεί στους μηχανισμούς της ζημίας των νεύρων. Μαζί έχουν θέσει τα θεμέλια του SPINALIS, ένα κέντρο για την αποκατάσταση των τραυματισμών του νωτιαίου μυελού και της έρευνας. Το κέντρο έχει πλέον παγιωθεί στο πλαίσιο του Karolinska Hospital και του Ινστιτούτου, διεξάγουν βασική και εφαρμοσμένη έρευνα, καθώς και φροντίδα για τις εκατοντάδες των ασθενών. Το 1994, ο Richard και ο Claes έγραψαν και επιμελήθηκαν από κοινού το πρώτο “SPINALIS Handbook”. Το βιβλίο γράφτηκε στα σουηδικά, και έγινε γρήγορα γνωστό και χρησιμοποιείται ευρέως για την εκπαίδευση των νέων τραυματισμένων ατόμων. Μετά από αρκετές αιτήσεις για να παράγουν μια αγγλική έκδοση, αποφάσισαν να επανεξετάσουν και να  γράψουν το βιβλίο για την ευρύτερη αγορά.

  1. ERGONOMICS WHEELCHAIRS AND POSITIONING A book of principles based on experience from field BENGT ENGSTROM

Το βιβλίο αυτό βασίζεται στην εμπειρία από το χώρο των αναπηρικών αμαξιδίων και την μακροπρόθεσμη καθιστή στάση, καλύπτει τις βασικές αρχές για το κάθισμα και τις προσαρμογές του αναπηρικού αμαξιδίου.

Την προσπάθεια αυτή την κάναμε προκειμένου να υπάρξει, μια απλή στην γλώσσα πληροφόρηση, για όλους όσους έχουν ανάγκη να γνωρίζουν μερικά βασικά θέματα γύρω από έναν τραυματισμό της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού.

Έχοντας την ευχέρεια της μετάφρασης βιβλίων διακεκριμένων επιστημόνων, τους οποίους και αναφέρουμε παραπάνω στην βιβλιογραφία.

Με εκτίμηση, και αγάπη για όσους έχουν ανάγκη αυτής της πληροφόρησης.

Επιμέλεια κειμένων: Δημήτρης  Σινάνης, Ασπασία Κουκιώτη

Γραφικές παραστάσεις, Δημιουργία εντύπου: Pixel Art